Базардагы алдамчы “электрондук” таразалар

14.02.2012

Дайыма элди алдап жүргөн атамекендик таразалардан кутулганыбызга беш-алты жылдан ашып, так, туура иштеген электрондук таразалар пайда болуп, базарга барганда элдин көңүлдөрү тынчып калган эле. Мына эми буюрса заводдун чыгарган электрондук так иштеген таразалары деп, кубанышкан болчу. Бирок ал кубаныч көпкө созулган жок.

Адам баласынан эч нерсе качып кутулбайт экен. Ушул электрондук таразалардын да айласын таап, “алдамчылык академиясын” бүтүргөн уятсыздар алдай турган кылып жасап коёт экен.

Эгер майда-чүйдө товар алсаң, бир кишиден жок дегенде 150 граммдан 250 граммга, эгерде кап менен, же ящиктеп сабиз, пияз, картөшкө алсаң, көзүңдү бакырайтып каратып туруп эле 5-6 килограммды алдап коёт экен. Мисалы, Ош базарында көп эле товарлар тартылып сатылат. Сатуучулардын көпчүлүгүндө эле электрондук таразалар. Алардын 70-80%ы туура эмес алдамчы таразалар.

Алып сатар мурдагы чайкоочу, азыркы урматтуу коммерсанттардан эмес, дүң сатылчу базардан конфет, балык, тоок этин жана башка нерселерди алып жатып, “эмне баалар башкача, базардын 100-150 метрче ары жагында 3-4 сомго арзан, силердики кымбат” десем, “алардын таразасы туура эмес”, “кандайча, экөө тең эле бирдей электрондук таразалар эмеспи” десем, “алар атайы жасалган таразалар” десе болобу. Эгер ишенбесең текшерип көр деди.

Дагы бир айта кете турган нерсе, дүңүнөн сатылчу дүкөн, база товардык точкаларда пачка, коробкасы менен тоок этин сатып алганда байкагыла, алардын жалпы салмагы 15 кг.дын тегерегинде, бирок аларды ачып, 1-2 кг.га чейин муз салып коёт экен. Бул эмне деген шумдук, кандай уятсыздык.

Деги булар акча десе, өзүн да, ата-энесин да сатып жиберүүгө даярбы деп да ойлоп кетесиң. Же буларды көзөмөлдөп карап, жазалай турган кишилер жокпу? Карап туруп, кайра эле союздун жакшы күндөрү эсиңе келет. Ал кезде алдамчы сатуучуларга күн жок болчу. Алардын сазайын ОБХССтер гана берчү. Азыр эми жакшы, андай текшерүүчүлөр жок. Ар ким өз билген намазын окуп жатат. Бул жерде бир гана кызыктуу суроо туулат, качанга чейин мындай нерселер улана берет.

Абдылда УМАРОВ, Бишкек шары