Назарбек Камчыбеков деген ким болгон?

14.02.2012

Талас элдик театры 1964-жылы Кыргыз ССРинин маданият министри Күлүйпа Кондучалованын буйругу менен элдик театр деген статуска ээ болуп ачылган. Анткени ошол жылы Фрунзе шаарында өткөрүлгөн фестивалда биринчи орунду жеңип алган. Бул кароо-сынакка алар драматург Токтоболот Абдумомуновдун “Билсең, азил, билбесең чын” деген пьесасын алып чыгышкан. Пьесаны 1961-жылдан тартып Талас райондук маданият үйүндө көркөм жетекчи болуп иштеген Назарбек Камчыбеков койгон.  Деги Назарбек Камчыбеков деген ким болгон, анын таланты туурасында окурман журтуна кыскача баян этели.

Назарбек Камчыбеков ырчы, комузчу, акын гана болбостон, мыкты артист, режиссёр-коюучу болгон. Айталык, Бексултан Жакиевдин “Алтын аягында” Меке чалдын, “Кайгылуу Какейде” Чоюбектин ролдорун ийине жеткире иштеп, көрүүчүлөрдүн терең ыраазычылыгына арзыган. Назарбек Камчыбеков баш-аягы алтымышка жакын каармандардын ролун жараткан. Алардын ичинде “Кыз качканда” (автору Калканбай Ашымбаев), “Жоголгон комуз”, “Мен дагы бирөөнүн баласымын” (автору Райкан Шүкүрбеков) чыгармаларын мисалга алсак болот. Ошондой эле “Кара кум” драмасында Дөөтбайдын, Ч.Айтматовдун “Бетме-бетинде” Курман-
дын, “Ак Мөөрдө” Келдике бийдин, “Карагул ботомдо” Мергендин, “Биринчи мугалимде” Картаңбайдын ролдорун аткарып, Алыкул Осмоновдун “Жөнөш керек Меркеге”, Адылбек Дыйканбаевдин “Канаты сынган каркыра”, Токтогулдун “Айланган тоонун бүркүтү”, Ч.Айтматовдун “Кызыл жоолук жалжалым” жана көптөгөн спектаклдерге режиссёр болгон. 1967-жылы Москвадагы өткөн Кыргызстандын маданият фестивалында лауреаттык төш белги менен сыйланган.

Назарбек Камчыбеков өз убагында кыргыздын чыгаан таланттары Алымкул Үсөнбаев, Ашыралы Айталиев, Шекербек Шеркулов менен бир жүрүп, залкарлардын мектебинен өткөн.

2003-жылы Астанада өткөн казак-кыргыз эл аралык акындардын айтышында Ардак грамота менен сыйланган.

Өмүрүнүн акыркы жылдарында Кыргыз Республикасынын манасчылар, төкмө акындар ассоциациясынын Талас облусу боюнча устат-мугалим болуп иштеген. Ал кайда болбосун өнөр жаатындагы “көзүрлөрдүн бири” экендигин толук далилдеген “Төкмө акын” деген ардактуу наамдын ээси эле. “Колдо бар алтындын баркы жок” демекчи, өнөр адамдарына астейдил баа бере албай келатканыбызды моюнга алуубуз абзел.

Айтайын дегеним, Назарбек Камчыбековдун тубаса талантына, ар кыл өнөрүнө өз убагында акыйкат баа берилген жок. Бул иште Талас облустук маданият башкармасынын жетекчиси Кубан Эстебесов калыс мамиле жасабай “Кыргыз эл артисти” деген наамга көрсөтпөй, татыктуу адамды басмырлап келген. Ал тургай “Эмгек сиңирген артист” деген наамга сунуштаганга жарабады. Беш-алты ырды кыйшаңдап аткарган “аска тоосу барлар” деле эмгек сиңирген артист болуп жатышпайбы. Ал эми чейрек кылым, же жарым кылым бою чарчабай, чаалыкпай иштеген бизге окшогондор четте калып жатпайлыбы. Залкар акын Аалыкем “Өмүр бизден өтүп кетсе, Эл эмгектен эскерсин” деп бекер айтпагандыр.

Аскарбек ИМАНБЕКОВ, акын-жазуучу, журналист